| |
 |
|
โรคมาลาเรียคืออะไร
โรคมาลาเรียเป็นโรคติดต่อชนิดหนึ่ง ติดจากยุงมาสู่คน โดยเชื้อมาลาเรียในมนุษย์มีทั้งหมด 4 ชนิดคือ Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium malariae และ Plasmodium o valae
โรคมาลาเรียพบบ่อยแค่ไหน และพบในส่วนไหนของประเทศไทย
โรคมาลาเรียพบในประเทศเขตร้อน
และเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญ
องค์การอนามัยโรคประมาณกันว่าในแต่ละปีจะมีผู้ป่วยเป็นมาลาเรียถึงปีละ
300-400 ล้านคนทั่วโลก และมีคนเสียชีวิตปีละประมาณ
1 ล้านคน โดยส่วนใหญ่เกิดในทวีปแอฟริกา
ส่วนในประเทศไทยเองสามารถพบเชื้อมาลาเรียได้ในเขตป่า
โดยเฉพาะตามเขตชายแดนติดกับประเทศเพื่อนบ้านเช่น
ชายแดนไทย-พม่า ชายแดนไทย-กัมพูชา โดยจังหวัดที่มีการรายงานพบผู้ป่วยมาลาเรียเป็นจำนวนมากคือ
จังหวัดตาก กาญจนบุรี ตราด ราชบุรี
แม่ฮ่องสอน เป็นต้น โดยจะพบในเขตพื้นที่ที่เป็นป่าเขาเท่านั้น
ไม่พบมาลาเรียในเขตเมือง
โรคมาลาเรียติดต่ออย่างไร
โดยปกติแล้วคนสามารถติดเชื้อมาลาเรียโดยการถูกยุงก้นปล่อง
(Anopheles)กัด โดยยุงจะปล่อยเชื้อมาลาเรียเข้าร่างกายคน
หลังจากนั้นจะมีการแบ่งตัวมากขึ้นทำให้เกิดอาการของโรคมาลาเรียได้
และ เมื่อมียุงก้นปล่องมากัดคนที่เป็นมาลาเรียจะสามารถนำเชื้อแพร่ไปสู่คนอื่นได้อีก
เนื่องจากเชื้อมาลาเรียอยู่ในกระแสเลือดของผู้ป่วย
ดังนั้นจึงมีรายงานการติดเชื้อมาลาเรียโดยการได้รับเลือด
โดยการใช้เข็มฉีดยาหรือกระบอกฉีดยาร่วมกัน
อาการของโรคมาลาเรียเป็นอย่างไร
โดยปกติแล้วผู้ป่วยมักจะเริ่มมีอาการภายหลังได้รับเชื้อแล้วประมาณ
1 สัปดาห์ถึง 2 เดือน โดยอาการของผูป่วยคือจะมีไข้สูง
หนาวสั่น เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ
ปวดเมื่อยตามตัว บางรายมีการบวดท้อง
ท้องเสียได้ และในรายที่รุนแรงจะมีการซีดลง
เหลืองมากขึ้น ซึม มีภาวะไตวาย
ถ้ารุนแรงมากอาจเสียชีวิตได้
จะรู้ได้อย่างไรว่าติดเชื้อมาลาเรียแล้ว ถ้าคุณมีอาการไข้
โดยเฉพาะไข้สูงหนาวสั่นขณะอยู่ในป่าหรือเพิ่งเดินทางกลับจากป่า
คุณควรจะไปรับการตรวจเลือดทันที และต้องบอกแพทย์ว่ามีประวัติเดินทางเข้าป่าเสมอ
การตรวจเชื้อมาลาเรียในเลือดเป็นการตรวจยืนยันที่ดีที่สุดว่ามีติดเชื้อมาลาเรียหรือไม่
ทางโรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนเองมีบริการตรวจหาเชื้อมาลาเรียตลอด
24 ชั่วโมง
การรักษาโรคมาลาเรียต้องทำอย่างไร
มาลาเรียเป็นโรคที่รักษาให้หายขาดได้
ซึ่งหลักสำคัญคือต้องรีบวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่่ในเนิ่นๆ
ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาในการให้ยารักษามาลาเรีย
ตามชนิดของเชื้อ ความรุนแรงของโรค และสภาวะสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย
ไม่ควรซื้อยารักษามาลาเรียกินเอง เพราะอาจจะได้ยาที่ไม่มีคุณภาพ
หรือเป็นยาที่ใช้ไม่ได้ผลทำให้มีการดื้อยา
ในรายที่มีอาการรุนแรงแพทย์จำเป็นต้องรับผู้ป่วยไว้ดูแลในโรงพยาบาล
จะป้องกันมาลาเรียได้อย่างไร
เมื่อจะเดินทางเข้าป่า หรือเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อมาลาเรีย สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องหลีกเลี่ยงไม่ให้ยุงกัด พยายามใส่เสื้อผ้าที่ปิดมิดชิด และนอนในมุ้งหรือในบ้านที่มีมุ้งลวดเสมอ โดยปกติยุงก้นปล่องซึ่งนำเชื้อมาลาเรียจะออกหากินตอนกลางคืน
ในช่วงเวลาดังกล่าวต้องเพิ่มความระมัดระวังเรื่องยุง ควรใช้ยากันยุงที่ได้รับรองมาตราฐาน และใช้ทางผิวหนังทุกๆ 3-4 ชั่วโมง
้ยาป้องกันมาลาเรียจำเป็นหรือไม่
โดยปกติแล้วในประเทศไทยไม่แนะนำให้ใช้ยาเพื่อป้องกันมาลาเรีย เนื่องจากไม่มียาใดที่ได้ผล 100% ในการป้องกัน และยาเองยังอาจมีผลข้างเคียงจากยาได้ ดังนั้นไม่ควรซื้อยาป้องกันมาลาเรียกินเอง ในบางรายที่มีความจำเป็นแพทย์จะพิจารณาในการให้ยาเป็นรายๆไป อย่างไรก็ดี การตรวจเลือดเมื่อมีไข้ขณะหรือหลังเดินทางออกจากป่าเป็นสิ่งสำคัญที่สุด และต้องแจ้งแพทย์ผู้ดูแลเสมอถึงประวัติการเดินทาง
จะเดินทางไปต่างประเทศ จะต้องป้องกันมาลาเรียอย่างไร
มาลาเรียเป็นโรคในเขตร้อน
จะพบมาลาเรียมากในทวีปแอฟริกา อเมริกาใต้
เอเซีย และตามหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก ในบางประเทศ
โดยเฉพาะในแถบแอฟริกาจะพบการติดเชื้อมาลาเรียมาก
เนื่องจากเป็นแหล่งโรค ควรต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทางเสมอ
เพราะในบางกรณีอาจจำเป็นต้องได้รับยาป้องกันมาลาเรีย
|
|
