เผยแพร่เมื่อ: 6 ม.ค. 2018 | อัปเดตล่าสุด: 30 ก.ค. 2026
เนื้อหาต่อไปนี้เป็นเนื้อหาวิชาที่ถูกบรรจุอยู่ในหลักสูตรการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว พศ. 2556 ที่ผ่านการอนุมัติหลักสูตรจากแพทยสภา การฝึกอบรมใช้เวลา 3 ปี ซึ่งต้องครอบคลุมประเด็นดังต่อไปนี้
- พื้นฐานและหลักการของเวชศาสตร์ป้องกัน (Fundamental and Principle of Preventive Medicine)
- Principles of preventive medicine
- Concept of diseases prevention and health promotion
- Health risk management, assessment and communication
- Public health administration and intervention
- Global health and threat of emerging and re-emerging diseases
- Approach in One Health and Ecohealth
- Pandemic and epidemic concept and control
- International collaboration of health threat prevention and control
- International Health Regulation (IHR)
- Principles of environmental health and toxicology
- Underwater medicine
- Physiology of underwater environment
- Common problems in divers e.g. barotraumas, decompression sickness, arterial gas embolism
- Hazardous marine animals e.g. jelly fish, poisonous fish
- ความรู้พื้นฐานด้านเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว
- History and fundamental of travel medicine
- Epidemiology: morbidity and mortality in travelers
- Principles in GeoInformatics, remote sensing and application to Travel Medicine
- Health risk among travelers to/from different geographic area
- Health risk among travelers to/from Africa
- Health risk among travelers to/from Central and South America
- Health risk among travelers to/from Asia
- Health risk among travelers to/from Oceania
- Heath risk among travelers to/from Europe/North America
- Vaccinology
- General concepts and principles of human immunity
- Principle of immunization (active immunization, passive immunization)
- General concept of vaccine
- Vaccine manufacture
- Type of vaccine (live, inactivated vaccine, subunit vaccine, etc)
- Adjuvant and related component of vaccine
- Safety and efficacy assessment of vaccine
- Herd immunity
- Handling, storage and cold chain of vaccines
- Immunity and response to immunization in the elderly, immuno-compromised host
- Adverse event of vaccine
- Practical vaccine usage in travelers including indications/contraindications, route of administration, dosing regimen, immunogenicity, efficacy, potential adverse event and management of adverse events in the following vaccines:
- Bacille-Calmelle-Guerin (BCG) vaccine
- Cholera vaccine
- Dipheria/Tetatus toxoid (dT)
- Dipheria/Tetanus/Pertussis (DTP,Tdap)
- Japanese encephalitis vaccine
- Hepatitis A vaccine
- Hepatitis B vaccine
- Hepatitis A/Hepatitis B combined vaccine
- Influenza vaccine
- Mump/Measles/Rubella vaccine (MMR)
- Pneumococcal vaccine
- Poliomyelitis vaccine
- Rabies vaccine
- Tetanus toxoid
- Tick borne encephalitis vaccine
- Typhoid vaccine
- Varicella vaccine
- Yellow fever vaccine
- Concept of diseases prophylaxis
- Concept of standby medication and self-treatment
- Availability and limitation of heath care system in different countries
- Law and regulation related to international travel
- Impact of tourism to host countries
- Travel clinic setup and management
- การให้คำปรึกษาก่อนการเดินทาง (Pre-Travel Counselling)
- หลักและทักษะการซักประวัติ และประเมินนักท่องเที่ยวอย่างรอบด้าน
- Risk assessment in Travel Medicine
- Relevant medical history (e.g. personal, past medical history, vaccination history, allergies)
- Evaluation of travel itinerary (e.g. destination, duration, activity, accommodation)
- หลักและทักษะการให้คำแนะนำก่อนการเดินทางอย่างถูกต้องเหมาะสม
- Risk communication and risk management
- Vaccine recommendation: WHO guideline, CDC’s recommendation
- Malaria recommendation: WHO guideline, CDC’s recommendation
- Other advices e.g. standby medication, first aid kit, water purification, altitude preparedness
- นักเดินทางกลุ่มเฉพาะ
- Elderly travelers
- Pregnant travelers
- Travel with kids/infants
- Disabled travelers
- Visiting friends and relatives travelers (VFRs)
- Travelers with chronic diseases (e.g. DM, COPD, heart diseases)
- Travelers with HIV/AIDS or other immune-compromised conditions
- Disaster relief/volunteer workers
- Immigrants/Refugees
- การเดินทางในสถานการณ์/พื้นที่เฉพาะ
- Mass gatherings (e.g. the Hajj or the Olympics)
- Diving
- Extreme/Wilderness travel
- Trekking to the altitude
- Cruise ship travel
- Travel to disaster and conflict areas
- Last minute travel
- หลักและทักษะการซักประวัติ และประเมินนักท่องเที่ยวอย่างรอบด้าน
- การควบคุม ป้องกัน และรักษาโรคที่พบบ่อยและสำคัญของเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มคือ
- การควบคุม ป้องกัน และรักษาโรคไม่ติดเชื้อที่สำคัญทางเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว
- Transportation-related diseases/disorders
- Motion sickness
- Economy class syndrome (thrombosis/embolism)
- Jet lag
- Barotrauma
- Transportation accident/injury
- Conditions associated with environmental factors
- Sun related problems e.g. sun burn, miliaria
- Heat exhaustion/Heat stroke
- Frostbite and hypothermia
- Acute mountain sickness
- High altitude cerebral edema/High altitude pulmonary edema
- Decompression sickness/Gas embolism after diving
- Psychoculture issues
- Culture adaptation
- Culture shock and reverse culture shock
- Home sick, depression and suicidal idea among expatriates/long term travelers
- Threats to personal security
- Accident and injury e.g. traffic accident, drowning, electrocution
- Violence and homicide
- Transportation-related diseases/disorders
- การควบคุม ป้องกัน และรักษาโรคเขตร้อน/โรคติดเชื้อ ที่สำคัญ
- Vector borne diseases including
- Malaria
- Dengue fever/dengue hemorrhagic fever
- Chikungunya infection
- Yellow fever and other hemorrhagic fever
- Japanese encephalitis
- Filariasis e.g. Loa loa, branchrofian, onchocerciasis
- Lyme disease
- Plague
- Trypanosomiasis
- Leishmaniasis
- Rickettesial diseases e.g. scrub typhus, murine typhus
- Food and water borne diseases including
- Amoebiasis
- Shigellosis and salmonellosis
- Cholera
- Hepatitis A, Hepatitis E
- Poliomyeliits
- Giardiasis
- Cyclosporiasis
- Cryptosporidiosis
- Gnathostomiasis
- Other intestinal/tissue parasites e.g. ascariasis, capillaria,
- Seafood poisoning/toxins
- Sexually transmitted diseases including
- Hepatitis B
- HIV/AIDS
- Syphilis
- Gonorrhea
- Diseases associated with person to person contact including
- Diphtheria/Pertussis
- Mumps/Measles/Rubella
- Meningococcal disease
- Pneumococcal diseases
- Influenza
- Varicella
- Diseases associated with bites and stings including
- Snake bites
- Insect and other arthropod bites/sting
- Insect infestations
- Rabies
- Diseases associated with water/environmental contact
- Larva migrans
- Schistosomiasis
- Legionella
- Tetanus
- Leptospirosis
- Free living amoeba e.g. Acanthamoeba, Naegleria
- Vector borne diseases including
- การควบคุม ป้องกัน และรักษาโรคไม่ติดเชื้อที่สำคัญทางเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว
- ปัญหาทางการแพทย์และสาธารณสุขที่สำคัญในเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว
- Prevention, control and treatment of common problems in adult travelers
- Diabetes mellitus
- Hypertension
- Chronic kidney diseases
- HIV, AIDS and other immune-compromised patients
- Respiratory diseases: e.g. Asthma, COPD, and other chronic lung diseases
- Cardiovascular diseases: e.g. Ischemic heart diseases, heart failure
- Neurological diseases: e.g. stroke, Alzheimer’s disease, dementia
- Triage and emergency management in ER
- Cardiopulmonary resuscitation (CPR): Basic and advanced life support
- Approach, prevention, control and treatment of the elderly travelers
- Concept of physiologic change in the elderly
- Pharmacokinetic/pharmacodynamic change in the elderly
- Common problems: dementia, delirium, depression, constipation
- Approach, prevention, control and treatment of pediatrics travelers
- Concept of expanded immunization program (EPI)
- Current Thai EPI and optional vaccines for Thai children
- How to communicate and approach to children
- Growth and development
- Common medical problems in children and management
- Common psychological issues in children (i.e. separation anxiety, tantrum)
- Approach, prevention, control and treatment to pregnant travelers
- Physiologic change in pregnancy
- Common obstetrical problem i.e. ectopic pregnancy, molar pregnancy, morning sickness, edema, threaten abortion, pre-term labor
- Approach, prevention, control and treatment of disabled travelers
- Prevention, control and treatment of common problems in adult travelers
- วิทยาการระบาด การเฝ้าระวัง สอบสวนโรคที่เกี่ยวกับการเดินทางและท่องเที่ยว/ระเบียบวิธีวิจัย
- Principles of epidemiology
- Geographic specificity/global distribution of diseases and potential health hazards
- Disease surveillance and epidemiological investigation
- Outbreak investigation and control
- Medical statistics
- การสืบค้นและทบทวนงานวิจัย
- ระเบียบวิธีวิจัย
- จริยธรรมการวิจัย
- การวิเคราะห์และประเมินคุณค่าของงานวิจัย
- การเขียนรายงานการวิจัยและตีพิมพ์ผลงาน
- เวชศาสตร์การบินที่เกี่ยวข้องกับเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว
- Altitude and human physiology in the altitude
- “Fit to Fly” assessment
- Medical equipment and facility in the aircraft
- Common in-flight problems and how to manage
- In-flight emergency and management
- Transferring patient by air
- Aviophobia (Fear of flying)
- High altitude illnesses including acute mountain sickness, high altitude pulmonary edema, high altitude cerebral edema
- การเฝ้าระวัง สอบสวนโรค และตรวจรักษาโรคหลังการเดินทาง
- การคัดกรองและติดตามผู้ป่วยที่เป็นโรคหลังการเดินทาง
- Surveillance in returned travelers
- Screening in asymptomatic travelers
- Screening in immigrants/refugees
- Screening in long term travelers
- แนวทางการเฝ้าระวัง สอบสวนโรค และตรวจ วินิจฉัยโรคหลังการเดินทาง
- General approach to identify index case and cohorts
- General approach to ill-returned travelers
- Approach to febrile travelers
- Approach to travelers with eosinophilia
- Approach to travelers with diarrhea
- Approach to travelers with dermatological problem
- การแปลผลทางห้องปฎิบัติการเพื่อการวินิจฉัยโรค และการตรวจพิเศษ
- Tuberculin skin test
- Blood film techniques and interpretation for important tropical diseases e.g. malaria, filariasis, schistosomiasis
- Stool examination techniques and interpretation
- Rapid diagnosis tests: usages and limitation
- Confirmatory molecular diagnostic test: usages and limitation
- Serological diagnosis for tropical diseases
- Special laboratory tests for tropical diseases
- การคัดกรองและติดตามผู้ป่วยที่เป็นโรคหลังการเดินทาง
- ทักษะ/เจตคติของวิชาชีพและความรู้ด้านบูรณาการ
- ทักษะและเจตคติของวิชาชีพ
- การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างแพทย์และผู้ป่วย
- การรักษามาตรฐานการดูแลรักษาผู้ป่วยให้ดีที่สุด
- การยึดถือประโยชน์ของผู้ป่วยเป็นสำคัญ
- ทักษะการสื่อสารกับผู้ป่วย ญาติและบุคลากรทางการแพทย์อื่นๆ
- มารยาทในการดูแลผู้ป่วยข้างเตียง
- การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการถ่ายทอดความรู้ให้ผู้ป่วย ญาติ เพื่อนร่วมงาน ฯลฯ
- ความรู้ด้านกฎหมาย
- การบันทึกเวชระเบียนที่ครบถ้วนถูกต้อง
- สิทธิผู้ป่วย
- การขอความยินยอมจากผู้ป่วยในการดูแลรักษาและการทำหัตถการ
- การให้ข้อมูลผู้ป่วยที่ถูกต้องครบถ้วย
- พรบ.วิชาชีพเวชกรรม และจริยธรรมแห่งวิชาชีพ
- การฟ้องร้องทางการแพทย์และการป้องกัน
- กฎอนามัยสุขภาพระหว่างประเทศ (International Health Regulation)
- ความรู้ด้านการบริหารจัดการทางการแพทย์
- ระบบประกันสุขภาพต่างๆ เช่น ระบบประกันสุขภาพทั่วหน้า ระบบประกันสังคม ระบบประกันสุขภาพเอกชน
- ระบบประกันสุขภาพระหว่างเดินทาง และระบบการประกันสุขภาพของต่างประเทศ
- ระบบค่าตอบแทนทางการแพทย์ เช่น pay for service, DRG
- ระบบและกระบวนการรับรองคุณภาพของโรงพยาบาล เช่น HA, JCI
- ความรู้ด้านอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวและการเดินทาง
- ภาพรวมของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย และประเทศอื่นๆในภูมิภาค
- ระบบการช่วยเหลือนักท่องเที่ยวในปัจจุบัน เช่น สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน ตำรวจท่องเที่ยว
- ทักษะและเจตคติของวิชาชีพ
