เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับวัคซีนไทฟอยด์ (Typhoid vaccine)

วัคซีนไทฟอยด์เป็นวัคซีนอีกชนิดหนึ่งที่คนไทยส่วนใหญ่ไม่คุ้นเคย เพราะจัดเป็นวัคซีนเฉพาะที่ไม่ได้ฉีดให้คนไทยโดยทั่วไป แต่จะมีที่ใช้บ้างในนักท่องเที่ยวและนักเดินทางบางกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ที่จะเดินทางไปประเทศอินเดีย หรือประเทศใกล้เคียง เช่น เนปาล บังกลาเทศ ปากีสถาน เนื่องจากประเทศดังกล่าวมีความเสี่ยงต่อการติดโรคสูง ถึงตอนนี้อาจมีหลายคนถามว่า ถ้างั้นถ้าจะไปเที่ยวอินเดียก็ควรฉีดวัคซีนไทฟอยด์ใช่ไหม ต้องฉีดทุกคนเลยหรือเปล่า ก่อนที่จะตอบคำถามนั้น เราลองมาอ่านเรื่องราวของโรคไทฟอยด์สักเล็กน้อยพอเป็นข้อมูลครับ

โรคไทฟอยด์ (Typhoid fever) หรืออีกชื่อหนึ่งในภาษาไทย โรคไข้รากสาดน้อย เป็นโรคติดต่อที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า Salmonella Typhi และสามารถแพร่ระบาดจากคนสู่คนได้ โดยกินหรือดื่มอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อจากผู้ป่วยหรือผู้ที่เป็นพาหะเข้าไป
ในสมัยก่อนจะพบโรคนี้เป็นจำนวนมาก เนื่องจากการสาธารณสุขมูลฐานยังไม่ดีนัก ในปัจจุบันในประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่นประเทศในแถบยุโรป อเมริกา พบโรคนี้ได้น้อยมาก ส่วนในประเทศไทยอัตราการติดเชื้อไทฟอยด์ลดน้อยลงมากเช่นกัน ทำให้เราไม่ได้แนะนำให้ใช้วัคซีนชนิดนี้เพื่อป้องกันโรคในประเทศไทย แต่ในบางประเทศยังมีอัตราการติดเชื้อสูง เช่นประเทศในแถบเอเชียใต้ เช่น อินเดีย เนปาล บังกลาเทศ และประเทศในแถบแอฟริกา
ผู้ที่ได้รับเชื้อนี้เข้าไป จะมีอาการมีไข้สูง อ่อนเพลีย ปวดท้อง ถ่ายเหลวหรือในบางรายอาจมีอาการท้องผูก ในรายที่เป็นรุนแรงและไม่ได้รับการรักษาอาจมีภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น ติดเชื้อในกระแสโลหิต ลำไส้อักเสบ ลำไส้ทะลุ หรือมีเลือดออกที่ทางเดินอาหาร แต่ปัจจุบันภาวะแทรกซ้อนดังกล่าวและการเสียชีวิตจากโรคนี้พบได้น้อยมาก เนื่องจากมีความก้าวหน้าในการวินิจฉัย และมีการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างแพร่หลายมากขึ้น
อย่างไรก็ดีการป้องกันโรคที่สำคัญคือการดูแลสุขอนามัย รับประทานอาหารที่สะอาดและปรุงสุก ล้างมือก่อนรับประทานอาหารเสมอ

 

สำหรับเรื่องวัคซีนไทฟอยด์ ปัจจุบันที่มีใช้อยู่ในประเทศไทยเป็นชนิดฉีดครับ ชื่อการค้าคือ Typhim . . . → Read More: เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับวัคซีนไทฟอยด์ (Typhoid vaccine)

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal vaccine)

meningitis_belt

วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่นเป็นวัคซีนเฉพาะที่ไม่ได้ฉีดให้คนไทยโดยทั่วไป แต่เป็นวัคซีนที่สำคัญสำหรับบางกลุ่ม เช่น กลุ่มนักเรียนนักศึกษาที่จะไปเรียนต่อในประเทศสหรัฐอเมริกา หรือบางประเทศในยุโรป กลุ่มผู้แสวงบุญที่จะไปประเทศซาอุดิอาระเบีย  หรือกลุ่มนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางไปยังประเทศในแถบแอฟริกาบางประเทศ ก่อนจะลงรายละเอียดเรื่องวัคซีน เรามารู้เรื่องโรคนี้สักเล็กน้อยดีกว่าครับ

1 โรคไข้กาฬหลังแอ่น เป็นโรคร้ายแรงโรคหนึ่งที่พบได้ทั่วโลก เชื้อก่อโรคคือ เชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Neisseria  meningitidis ทำให้เกิดอาการเยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis) หรือเกิดการแพร่กระจายลุกลามในกระแสโลหิต (Meningococcemia) และทำให้เสียชีวิตได้ ถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

2 โรคนี้ติดต่อทางละอองฝอยจากน้ำมูก น้ำลาย หรือจากสารคัดหลั่งต่างๆ จากการสัมผัสใกล้ชิด แต่ผู้ที่ได้รับเชื้อเข้าไปส่วนใหญ่ไม่มีอาการ  บางรายจะเป็นพาหะ มีน้อยรายมากที่เชื้อจะลุกลามไปที่เยื่อหุ้มสมองหรือกระแสโลหิต ในประเทศไทยพบผู้ป่วยโรคนี้ประปราย ไม่พบการระบาดใหญ่ จากสถิติย้อนหลังพบว่ามีจำนวนผู้เสียชีวิตจากโรคนี้ในประเทศไทยปีละไม่เกิน 10 คน

3 โรคนี้จะติดต่อได้ง่ายจากการสัมผัสใกล้ชิด หรือคลุกคลีอยู่กันคนหมู่มาก อยู่รวมๆกัน เช่น นักเรียนนักศึกษาในหอพัก กลุ่มผู้แสวงบุญ หรือกลุ่มนักท่องเที่ยวนักเดินทางที่เข้าไปในพื้นที่ที่มีการระบาด ดังนั้นจึงมีคำแนะนำให้ฉีดวัคซีนนี้ในประชากรกลุ่มดังกล่าว

4 วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่นที่มีใช้ในประเทศไทยสามารถป้องกันโรคได้ 4 สายพันธุ์คือ   A, C, Y, W-135  แต่ในประเทศไทยสายพันธุ์ที่พบบ่อยที่สุดคือสายพันธุ์ B ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีวัคซีน ดังนั้นจึงยังไม่มีคำแนะนำให้การฉีดวัคซีนในคนไทยโดยทั่วไปในการป้องกันโรคนี้

ผู้ที่ควรได้รับวัคซีนนี้ มี3 กลุ่มใหญ่ๆคือ

1 นักเรียนนักศึกษาที่จะไปเรียนต่อที่สหรัฐอเมริกา หรือบางประเทศในยุโรป เช่น อังกฤษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเรียนนักศึกษาที่จะเข้าไปพักในหอพัก เนื่องจากก่อนหน้านี้มีการระบาดของโรคนี้ในกลุ่มนักเรียนนักศึกษา ทำให้ในโรงเรียน . . . → Read More: เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal vaccine)

แค่ลุยน้ำก็เป็นโรคได้

นายชัย อายุ 20 ปี เป็นชาวนาที่ขยันขันแข็ง ว่างจากนาก็แบกแหไปจับปลาตามลำน้ำใกล้บ้านเป็นประจำ ปกตินายชัยเป็นคนแข็งแรงดี แต่แล้ววันหนึ่ง นายชัยก็ล้มป่วยเป็นไข้สูง ปวดเมื่อยตัวมากโดยเฉพาะที่น่อง นายชัยเชื่อว่าตนเองไม่เป็นอะไรมาก จึงซื้อยาลดไข้มากินเท่านั้น แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น

5 วันต่อมา นายชัยก็นอนซม กินไม่ลง ปัสสาวะออกน้อย นางชื่นผู้ภรรยาสังเกตเห็นว่าที่ตาขาวเป็นปื้น แดงๆ เหมือนเลือดออกด้วย จึงรีบพานายชัยมาโรงพยาบาลเพราะกลัวเป็นไข้เลือดออก

 

ที่โรงพยาบาล หมอตรวจพบว่าความดันโลหิตของนายชัยค่อนข้างต่ำมีเลือดออกใต้เยื่อบุตาขาวและมีดีซ่าน จึงรีบให้น้ำเกลือเข้าทางหลอดเลือดดำ และตรวจเลือดและปัสสาวะ พบว่า นายชัยติดเชื้อโรคฉี่หนู และมีภาวะแทรกซ้อนคือตับอักเสบ และไตทำงานไม่ดี

 

 

นางชื่น:    โรคฉี่หนูเกิดจากอะไรค่ะ

หมอ: โรคฉี่หนูเกิดจากเชื้อโรคชนิดหนึ่งคือ เลปโตสไปรา (Leptospira) พบโรคนี้ได้ทั่วประเทศไทย แต่พบชุกชุมในจังหวัดทางภาคอีสาน ปกติจะพบเชื้อเลปโตสไปราในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น หนู วัว ควาย สุนัข แต่สัตว์เหล่านี้จะไม่ป่วย แต่จะถ่ายเชื้อโรคปนออกมากับปัสสาวะของมันในธรรมชาติ . . . → Read More: แค่ลุยน้ำก็เป็นโรคได้

สถานที่ฉีดวัคซีนไข้เหลือง

วัคซีนไข้เหลืองนับว่าเป็นวัคซีนพิเศษ ซึ่งโดยปกติแล้วคนไทยเราไม่ได้ฉีด เนื่องจากไม่มีโรคนี้ในประเทศไทย ดังนั้นจึงมีเพียงบางโรงพยาบาลเท่านั้นที่มีวัคซีนไข้เหลืองให้บริการ และสามารถออกหนังสือรับรองการฉีดวัคซีนให้ได้ตามข้อกำหนดขององค์การอนามัยโลก ก่อนจะไปรับบริการฉีดวัคซีนไข้เหลือง ขอแนะนำให้อ่านข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับไข้เหลืองและสมุดรับรองการฉีดวัคซีนก่อนครับ

ในประเทศไทยสามารถฉีดวัคซีนไข้เหลือง และรับหนังสือรับรองการฉีดวัคซีนได้ที่

1. สถาบันบำราศนราดูร กระทรวงสาธารณสุข โทร. 02-590-3430

2. คลินิกนักท่องเที่ยว โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
โทร. 02-306-9100 ต่อ 1405, 1410

3. คลินิกเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและอายุรศาสตร์การท่องเที่ยว สถานเสาวภา สภากาชาดไทย โทร. 02-252-0161

4. ที่ทำการแพทย์ตรวจคนเข้าเมือง บริเวณสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ถ.สาธร กรุงเทพฯ
โทร 02-287-3101-3

4. ด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศต่างๆ เช่น ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยาน
เชียงใหม่ ท่าเรือกรุงเทพ(คลองเตย) ท่าเรือแหลมฉบัง ท่าเรือสงขลา ฯลฯ

Share to your friends: Recommend on Facebook Tweet about . . . → Read More: สถานที่ฉีดวัคซีนไข้เหลือง

โรคพิษสุนัขบ้ากับนักท่องเที่ยว

วันนี้เราจะมาคุยกันเรื่องโรคพิษสุนัขบ้ากับนักท่องเที่ยวกันครับ หลายคนอาจสงสัยว่าทั้ง 2 เรื่องมันมาเกี่ยวข้องหรือสัมพันธ์กันได้อย่างไร แต่ก่อนอื่นเราลองมาปูพื้นเพื่อความเข้าใจที่ตรงกันเกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้าก่อนครับ

1 โรคพิษสุนัขบ้า หรือที่คนไทยเรียกว่าโรคหมาบ้า หรือโรคกลัวน้ำนั้นเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งคนสามารถติดโรคนี้ได้จากการที่ถูกสุนัข,แมว ที่มีเชื้อนี้กัด ข่วน หรือเลีย ซึ่งเมื่อสัมผัสเชื้อแล้ว ต้องรีบล้างแผล และไปพบแพทย์เพื่อฉีดวัคซีนป้องกันโรค ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญมากและต้องย้ำไว้เสมอ เพราะถ้าปล่อยไว้ และเกิดอาการของโรคขึ้นแล้ว ผู้ป่วยจะตายทุกราย  ไม่สามารถรักษาได้

2 นอกจากหมา แมว แล้ว สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่นๆสามารถนำเชื้อนี้ได้เช่นกันโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ลิงหรือค้างคาว เมื่อมีการสัมผัสโรคเกิดขึ้น ต้องรีบไปพบแพทย์ สำหรับการสังเกตอาการของสัตว์แล้วคิดว่า สัตว์ดูดี ไม่น่าจะเป็นบ้า เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง จริงอยู่ครับ สัตว์ที่มีเชื้อส่วนใหญ่จะมีพฤติกรรมแปลกๆ เช่น ดุร้าย อาละวาด หรือเซื่องซึม  แต่มีสัตว์บางส่วนดูลักษณะภายนอกก็ปกติ แต่มีเชื้ออยู่ ดังนั้นการสังเกตพฤติกรรมของสัตว์ก็เชื่อไม่ได้ 100 % ครับ ส่วนการกักขังสัตว์ไว้ 7-10 วันเพื่อสังเกตอาการ อาจทำได้  แต่จำเป็นต้องไปพบแพทย์เพื่อขอคำปรึกษาก่อน และแพทย์จะฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าไว้ก่อนเลย เราจะไม่มีการกักขังสัตว์ไว้ก่อน ไว้สัตว์ตายเมื่อไรค่อยไปฉีดยา ไม่ได้นะครับ

3 การที่หมาหรือแมวได้รับการฉีดวัคซีนแล้ว ไม่ได้เป็นเครื่องยืนยัน 100% นะครับว่า . . . → Read More: โรคพิษสุนัขบ้ากับนักท่องเที่ยว