ไปบราซิล เปรู ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม

คำถามนี้จัดเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยก่อนจะเดินทางไปประเทศบราซิลและเปรู ซึ่งหลายคนได้พยายามหาข้อมูล search ดู ใน internet หรือได้โทรติดต่อสอบถามหลายที่ เช่น สถานทูต บริษัททัวร์ สายการบิน และอาจได้คำตอบที่ยังดูสับสน เช่น ไม่ต้องฉีดหรอก ไปได้เลยเขาไม่ตรวจหรอก หรือบางคนก็บอกว่า ต้องฉีดนะ เพราะเดี๋ยวจะเข้าประเทศไม่ได้ หรือบอกคนบอกว่า เคยไปแล้ว ฉีดไปก่อนด้วย แต่พอไปจริงๆแล้วก็ไม่มีใครตรวจ ต่อไปคงไม่ต้องฉีดหรอก ฯลฯ การจะเข้าใจเรื่องนี้ให้กระจ่างอาจจะไม่ง่ายนัก เพราะเกี่ยวเนื่องกับข้อเท็จจริงทางการแพทย์ รวมถึงข้อกำหนดและกฎหมายหลายอย่าง ใครยังไม่ได้อ่าน ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับไข้เหลืองและสมุดรับรองการฉีดวัคซีน ขอแนะนำให้อ่านก่อนครับ  เพราะเป็นพื้นฐานจะให้เข้าใจเรื่องนี้ได้กระจ่างขึ้น

ใครที่ไม่อยากอ่านรายละเอียด ต้องการรู้แค่คำตอบว่าจะไปบราซิลหรือเปรูต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม คำตอบสั้นๆในทางปฏิบัติคือ “ต้องครับ” นักท่องเที่ยวควรไปพบแพทย์เพื่อขอฉีดวัคซีนและขอสมุดรับรองการฉีดวัคซีนด้วยก่อนเดินทางอย่างน้อย 10 วัน (ถ้ามีข้อห้ามในการฉีดวัคซีน เช่น เป็นโรคเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน แพทย์จะพิจารณาเป็นรายๆไป)

ถ้าตอบง่ายๆได้เช่นนั้น ทำไมคำตอบที่ได้จากหลายๆที่จึงแตกต่างกัน ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะ

1. แม้ว่าประเทศบราซิล เป็นพื้นที่ที่มีการระบาดโรคไข้เหลือง แต่ไม่ได้มีการระบาดในทุกพื้นที่ บางพื้นที่โดยเฉพาะตามเมืองริมฝั่งมหาสมุทร เช่น ริโอ เดอจานาโร (Rio de Janeiro) หรือ เซาเปาโล (Sao Paulo) ไม่มีไข้เหลืองระบาด ดังนั้นแปลว่า ถ้าเราไปเที่ยวแค่เมือง 2 เมืองนี้ เราจะไม่เสี่ยงต่อการติดโรคไข้เหลือง การไปเที่ยวเปรูก็เหมือนกัน ถ้าเดินทางไปเฉพาะเมือง Lima, Cusco หรือไปเที่ยวแค่ Machu Picchu พื้นที่เหล่านี้ไม่มีไข้เหลืองครับ ในทางการแพทย์จึงไม่มีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีน เพราะที่ที่เราจะไปไม่มีโรคนั่นเอง

ลองดูจากแผนที่ข้างล่างครับ พื้นที่ที่มีสีเหลืองเป็นพื้นที่ที่มีโรคไข้เหลืองระบาดครับ

yellow-fever-brazil

2. คนไทยส่วนใหญ่เมื่อไปเที่ยวบราซิล จะไปเที่ยวหลายเมือง เช่น หลายคนอาจจะไปเมือง Manaus ซึ่งเป็นเมืองที่จะเที่ยวแม่น้ำอเมซอน ดูปลาปิรันย่า และส่วนใหญ่มักจะไปเที่ยวน้ำตกอีกัวซู (Iguassu falls) ด้วย จะเห็นว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั้ง 2 แห่งอยู่ในพื้นที่สีเหลือง ซึ่งมีการระบาดของโรคไข้เหลือง จำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองครับ หรือถ้าใครไปเปรู และจะไป เมือง Iquitos เพื่อไปเที่ยวอเมซอนทางตอนเหนือของเปรูด้วย จำเป็นต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันครับ

3. ทางการของประเทศบราซิลและเปรู ไม่ได้กำหนดให้มีตรวจหนังสือรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองก่อนเข้าประเทศ ก็คือตม.บราซิลและเปรูไม่ตรวจว่าใครจะฉีดวัคซีนไข้เหลืองก่อนเข้าประเทศเขาหรือไม่ คือคนที่ไม่ฉีดวัคซีนก็สามารถเดินทางเข้าประเทศเขาได้ ไม่มีปัญหา แต่นักท่องเที่ยวพวกเราอาจจะติดโรคได้ ถ้าไปยังพื้นที่เสี่ยงของเขา เขาไม่ตรวจไม่ได้แปลว่าประเทศของเขาปลอดจากไข้เหลือง แต่แปลว่านักท่องเที่ยวหรือผู้เดินทางเข้าประเทศต้องรู้เอง และเตรียมตัวป้องกันเอง เขาแค่ไม่ตรวจว่าคุณฉีดมาหรือเปล่า ดังนั้นการได้ข้อมูลมาว่า ไปได้เลย ไม่ต้องฉีดหรอกเพราะเขาไม่ตรวจ ต้องระวังครับ เราควรจะพิจารณาว่าในการเดินทางของเราจะเสี่ยงต่อโรคหรือไม่มากกว่า

4.  นอกจากเราต้องพิจารณาเรื่องข้อเท็จจริงทางการแพทย์ว่าพื้นที่ไหนเสี่ยงต่อการติดไข้เหลืองหรือไม่ ต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันหรือไม่ ข้อกำหนดของสายการบิน และข้อกฎหมายของประเทศไทยเองก็เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาครับ

5. ในแง่ของกฎหมายไทย ได้มีการกำหนดไว้ว่า ผู้ใดเดินทางมาจากประเทศที่มีการระบาดของโรคไข้เหลือง จำเป็นต้องแสดงหลักฐานการได้รับวัคซีนไข้เหลืองก่อนเข้าประเทศไทย มิฉะนั้นอาจถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศได้ ซึ่งกฎหมายนี้ได้ระบุชื่อประเทศทั้งหมด 45 ประเทศที่เป็นเขตติดต่อไข้เหลือง ซึ่งรวมประเทศบราซิลและประเทศเปรูด้วย แปลว่าตม.ไทยจะตรวจสมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองในคนที่เดินทางกลับมาจากประเทศเหล่านั้น กฎหมายไทยเราไม่สนใจว่าคุณไปบราซิล ไปในเมืองหรือพื้นที่ที่มีไข้เหลืองหรือไม่ เขาจะดูตามกฎหมายว่าคุณมาจากประเทศบราซิลหรือเปล่า ถ้ากลับมาจากบราซิลคุณต้องแสดงหนังสือรับรอง ที่ประเทศไทยต้องมีมาตรการเช่นนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้ใครนำโรคไข้เหลืองกลับมา ซึ่งอาจทำให้เกิดการแพร่ระบาดในประเทศไทยได้ ซึ่งจะเป็นปัญหาใหญ่มากในด้านการสาธารณสุขนั่นเอง จึงเป็นที่มาว่าหลายคนจึงได้ยินมาว่า ตอนไปทางบราซิลเขาไม่ตรวจหรอก แต่ถ้าไม่ได้ฉีดไป ตอนบินกลับเข้าประเทศไทยอาจมีปัญหาได้

6. นอกจากประเทศไทยแล้วยังมีอีกหลายประเทศที่มีกฏคล้ายๆกัน เช่นเมื่อคุณบินออกจากประเทศบราซิล แล้วเดินทางไปประเทศจีนหรืออินเดียต่อ ทางตม.ของทั้ง 2 ประเทศจะขอดูสมุดรับรองการฉีดวัคซีน ถ้าคุณไม่มีอาจจะไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ หรือในบางสายการบินอาจจะไม่อนุญาตให้คุณขึ้นเครื่องบินด้วยซ้ำไป

7. ดังนั้นโดยสรุปนะครับ สิ่งแรกที่แพทย์จะพิจารณาคือ นักท่องเที่ยวต้องเดินทางในพื้นที่เสี่ยงต่อโรคไข้เหลือง ถ้าต้องเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงก็ต้องฉีดวัคซีน เพราะโรคนี้เป็นโรคร้ายแรง ไม่มียารักษา และทำให้เสียชีวิตได้ แต่ถ้าเดินทางไปเฉพาะเมืองที่ไม่มีไข้เหลือง เช่นไปประชุมที่ Rio de Janeiro อย่างเดียว โดยทั่วไปก็จะแนะนำว่าควรจะฉีดครับ เพราะอาจจะมีปัญหาเวลาเดินทางกลับมาประเทศไทยได้ แต่ถ้านักท่องเที่ยวมีข้อห้ามหรือข้อควรระวังในการฉีดวัคซีนไข้เหลือง เช่น เป็นผู้สูงอายุ หญิงมีครรภ์ หรือเป็นผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ แพทย์ต้องพิจารณาเป็นรายๆไปครับ

ทั้งหมดนั้นเป็นข้อมูลสำคัญๆในการตอบคำถามว่า ไปเที่ยวบราซิลหรือเปรูจำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองหรือไม่ จะเห็นว่าคำตอบอาจจะไม่ง่ายเหมือนที่คิด มีประเด็นที่ต้องพิจารณามากเหมือนกันครับ ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้ช่วยให้ข้อมูลและพิจารณา การได้ข้อมูลมาจากแหล่งอื่นเช่น internet เพื่อนๆ ญาติๆที่เคยไปมาแล้ว ฯลฯ ควรต้องพิจารณาให้ดีครับ อย่าเชื่อเพียงใครบอกว่า เคยไปมาแล้ว ไม่เห็นใครตรวจสมุดเล่มเหลืองเลย คงไม่ต้องฉีดมั้ง ถ้าไม่แน่ใจแนะนำให้ปรึกษาแพทย์จะเหมาะสมกว่า และควรปรึกษาเนิ่นๆก่อนการเดินทางครับ เพราะการฉีดวัคซีนไข้เหลืองต้องฉีดก่อนการเดินทางอย่างน้อย 10 วัน

2 comments to ไปบราซิล เปรู ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม

  • Yaowaman Supapol

    จะเดินทางไปเที่ยวเปรู อิกัวดอ ต้องฉีดวัคซีนอะไรบ้างค่ะ
    ไปประมาณ ก.ค. นี้ ควรฉีดเมื่อใด

    • TravM Dr

      ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองครับ และควรมาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ สัก 1 เดือนก่อนการเดินทางจะดีมากครับ

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>