Update รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง และข้อกำหนดเกี่ยวกับสมุดเล่มเหลืองใหม่

เมื่อปลายปีที่ผ่านมากระทรวงสาธารณสุข ได้ออกประกาศใหม่ 2 ฉบับ เกี่ยวกับโรคไข้เหลือง ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และมีผลบังคับใช้แล้ว ตั้งแต่วันที่ 21 ธันวาคม 2560

ใครยังไม่ได้อ่าน

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับไข้เหลือง จะไปเที่ยวต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม ไม่ฉีดไปได้ไหม สมุดรับรองการฉีดวัคซีน

ขอแนะนำให้อ่านก่อนครับ เพราะจะทำให้เข้าใจเรื่องนี้ได้ดีขึ้น

ประกาศใหม่มีประเด็นเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจดังนี้

1. รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง เปลี่ยนจากเดิมที่เคยมี 45 ประเทศเป็น 42 ประเทศ โดยมีการตัดรายชื่อประเทศออกไป 4 ประเทศคือ ประเทศราวันดา โซมาเลีย แทนซาเนีย และเซาโตเมและปรินซิเป และเพิ่มรายชื่อมา 1 ประเทศคือเซาท์ ซูดาน ทำให้รายชื่อประเทศล่าสุดที่อยู่ในประกาศเป็นดังนี้

ทวีปอเมริกาใต้ 13 ประเทศ ได้แก่ บราซิล โบลิเวีย โคลอมเบีย เอกวาดอร์ กายอานา เกียนาฝรั่งเศส ปานามา เปรู เวเนซูเอลา ซูรินาเม ตรินิแดดแอนโตเบโก อาร์เจนตินา ปารากวัย

ทวีปแอฟริกา 29 ประเทศ ได้แก่ แองโกล่า เบนิน บูร์กินาฟาโซ บุรุนดี แคเมอรูน สาธารณรัฐแอฟริกากลาง คองโก โกตดิวัวร์ เอธิโอเปีย แกมเบีย กาบอง กานา กีนี กินีบิสเซา อิเควทอเรียลกินี เคนยา ไลบีเรีย มาลี มอริเตเนีย เซเนกัล เซียร์ราลีโอน ซูดาน เซาท์ซูดาน ชาด โตโก ยูกันดา ซาอีร์ ไนเจอร์และไนจีเรีย

ดูรายชื่อประเทศในราชกิจจานุเบกษาได้ที่นี่

. . . → Read More: Update รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง และข้อกำหนดเกี่ยวกับสมุดเล่มเหลืองใหม่

คลินิกนักท่องเที่ยว (Travel Clinic) คืออะไร และมีอะไรที่คลินิกนักท่องเที่ยว

พอเอ่ยชื่อ “คลินิกนักท่องเที่ยว” หรือ “Travel Clinic” แล้วหลายคนอาจทำหน้างงๆ ไม่แน่ใจว่าคืออะไร และทำไมนักท่องเที่ยวต้องมีคลินิกเฉพาะด้วย และจะไปเที่ยวจำเป็นต้องไปหาหมอด้วยหรือ วันนี้เราลองมาดูกันนะครับว่าคลินิกนักท่องเที่ยวคืออะไร และในนั้นมีอะไรบ้าง

1. คลินิกนักท่องเที่ยวคืออะไร

คลินิกนักท่องเที่ยวเป็นคลินิกพิเศษเฉพาะทาง (Specialized clinic) ที่ให้การบริการด้านเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว (Travel Medicine) แก่นักท่องเที่ยวทั้งก่อนและหลังการเดินทาง อ่านมาตรงนี้หลายอาจจะงงว่า ทำไมต้องมีการดูแลนักท่องเที่ยวด้วย เราก็สบายดี จะไปเที่ยวทำไมต้องไปหาหมอด้วย ตรงนี้ใครยังไม่เข้าใจหรือเกิดคำถามดังกล่าว แนะนำให้อ่านบทความนี้ก่อนครับ จะได้เข้าใจมากขึ้น

เวชศาสตร์ท่องเที่ยว (Travel Medicine) คืออะไร ไปหาหมอก่อนเที่ยวจำเป็นด้วยหรือ และกรณีใดควรมาพบแพทย์ก่อนการเดินทาง

2. คลินิกนักท่องเที่ยวมีอะไร และให้บริการอะไรบ้าง

หน้าที่หลักๆของคลินิกนักท่องเที่ยวมีอยู่ 2 ส่วนครับคือ

1. ให้คำปรึกษาและเตรียมความพร้อมก่อนการเดินทาง เช่นใครสักคนจะไปเที่ยวแอฟริกา อินเดีย หรือที่อื่นๆ ก็สามารถมาขอคำปรึกษาที่คลินิกได้ว่าต้องเตรียมตัวอย่างไรบ้าง ต้องฉีดวัคซีนอะไร และ จำเป็นต้องป้องกันมาลาเรียหรือไม่อย่างไร โดยแพทย์จะทำการประเมินความเสี่ยงของโรคต่างๆระหว่างการเดินทาง โดยดูจาก อายุ เพศ สถานที่ที่จะไป ระยะเวลาที่ไปอยู่ แผนการเดินทาง กิจกรรมที่จะทำ ฤดูกาลที่ไป ฯลฯ จะเห็นว่ามีปัจจัยมากมาย ที่แพทย์ต้องพิจารณา

หลังจากนั้นแพทย์จะให้คำแนะนำในการป้องกันโรคที่เหมาะสม เช่น ควรฉีดวัคซีนอะไร จำเป็นต้องกินยาเพื่อป้องกันโรคอะไรหรือไม่ และควรพกยาอะไรไปไหม ฯลฯ ซึ่งคำแนะนำที่แพทย์ให้จะแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล และแต่ละการเดินทาง และนี่ก็เป็นสาเหตุว่าคลินิกนักท่องเที่ยว โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน ไม่จัด package วัคซีน ว่าจะไปประเทศนั้นประเทศนี้ต้องฉีดวัคซีนอะไร นักท่องเที่ยวแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางครั้งแพทย์อาจจะแนะนำว่าไม่ต้องฉีดวัคซีนอะไรเลยก็ได้ ลองอ่านหลักทั่วไปในการเตรียมตัวก่อนการเดินทางได้ที่นี่ ครับ

2. ตรวจรักษาโรคหลังจากการเดินทาง ตรงนี้เป็นหน้าที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของ Travel Clinic นักท่องเที่ยวที่เดินทางกลับมาแล้วไม่สบาย เช่น ท้องเสีย หรือมีไข้ หรือมีอาการใดๆก็ตาม จำเป็นต้องระลึกไว้เสมอว่า ควรจะมาพบแพทย์ และจำเป็นต้องบอกแพทย์เสมอว่าได้เดินทางไปไหนมา เพราะโรคต่างๆของแต่ละพื้นที่จะไม่เหมือนกัน เช่น . . . → Read More: คลินิกนักท่องเที่ยว (Travel Clinic) คืออะไร และมีอะไรที่คลินิกนักท่องเที่ยว

ขั้นตอน ข้อห้ามและข้อควรระวังในการฉีดวัคซีนไข้เหลือง

ขั้นตอนการรับวัคซีนไข้เหลืองที่โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนค่อนข้างยุ่งยากครับ ซึ่งหลายคนอาจจะงงว่าทำไมมีขั้นตอนเยอะ ต้องเจอหมอ คุยกับหมอ ต้องกรอกแบบฟอร์ม กว่าจะได้ฉีด ทำไมยุ่งยาก แถมบางคนคุยแล้วไม่ได้ฉีดอีกต่างหาก ทำให้ง่ายๆไม่ได้หรือ น่าจะแค่เดินมาบอกว่า ขอฉีดไข้เหลืองแล้วก็ยกแขนฉีดก็จบเลย ไม่ได้หรือ

ก็ต้องตอบตรงนี้ครับว่า เราทำขั้นตอนง่ายๆแบบนั้นไม่ได้ เพราะวัคซีนไข้เหลืองเป็นวัคซีนพิเศษ ต้องใช้ให้เหมาะสม มีข้อห้ามและข้อควรระวังมาก ซึ่งแพทย์ต้องพิจารณาให้ดีก่อนว่าใครสมควรได้รับวัคซีน และจะรับวัคซีนได้หรือไม่

ลองมาดูกันครับว่า การจะฉีดวัคซีนไข้เหลือง มีขั้นตอนอะไรบ้าง และมีข้อห้ามและข้อควรระวังอะไร

ก่อนอื่นแพทย์จะต้องพิจารณาแผนการเดินทางก่อนว่า การเดินทางครั้งนี้ไปในประเทศ หรือดินแดนที่มีความเสี่ยงของไข้เหลืองหรือไม่ หรือจำเป็นต้องเปลี่ยนเครื่องบินในพื้นที่เสี่ยงหรือไม่ จริงๆตรงนี้ก็มีรายละเอียดเยอะครับ ถ้าใครยังไม่ได้อ่านบทความต่อไปนี้ แนะนำให้ลองอ่านดูครับ ว่า ใครและการเดินทางไปประเทศไหนที่ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองบ้าง วัคซีนไข้เหลือง (Yellow fever vaccine) เรื่องจำเป็นก่อนไปแอฟริกา,อเมริกาใต้ จะไปเที่ยวต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม ไม่ฉีดไปได้ไหม ไปบราซิล เปรูต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม ถ้าจำเป็นต้องฉีด ก็มาว่ากันต่อครับ ในคลินิกนักท่องเที่ยวแพทย์จะให้ข้อมูลครับว่า วัคซีนไข้เหลืองเป็นอย่างไร ทำไมต้องฉีด และมีผลข้างเคียงมากไหม และเกิดอะไรได้บ้าง กล่าวแบบย่อๆคือ วัคซีนไข้เหลืองเป็นวัคซีนที่มีความปลอดภัยสูงมากครับ ผลข้างเคียงน้อย ที่พบบ่อยส่วนใหญ่มักจะไม่รุนแรง เช่น มีไข้ หรือเจ็บปวดบริเวณที่ฉีด ซึ่งจะเป็นอยู่ไม่นาน 2-3 วันก็จะหายเป็นปกติ ไม่ค่อยมีปัญหาอะไร ผลข้างเคียงที่รุนแรงจากการฉีดไข้เหลืองพบน้อยมาก หลังจากนั้นแพทย์จะพิจารณาว่า นักท่องเที่ยวมีข้อห้ามและข้อควรระวังในการฉีดวัคซีนไข้เหลืองหรือไม่ โดยดูจากแบบฟอร์มด้านล่าง ซึ่งนักท่องเที่ยวต้องกรอกแบบฟอร์มดังกล่าว ก่อนเข้าพบแพทย์

จากแบบฟอร์มนี้จะเห็นว่า ถ้านักเดินทางไม่มีโรคหรือภาวะดังกล่าวเลย (ทุกข้อตอบ “ไม่” ทั้งหมด) แสดงว่าไม่มีข้อห้ามหรือข้อควรระวัง สามารถฉีดวัคซีนไข้เหลืองได้ตามปกติ แต่ถ้านักเดินทางติ๊กข้อใดข้อหนึ่งว่าใช่ ไม่ได้แปลว่าฉีดวัคซีนไม่ได้ เพราะจะมีรายละเอียดอีกพอสมควร เช่น ถ้าใครติ๊กว่ามีโรคประจำตัว เช่น เป็นโรคความดัน ไมเกรน หรือภูมิแพ้ โรคเหล่านี้ไม่ได้เป็นข้อห้ามในการฉีดวัคซีน สามารถฉีดได้ตามปกติ แต่ถ้าเป็นโรคร้ายแรง เช่นเป็นมะเร็ง หรือติดเชื้อ HIV และ CD4 ยังต่ำอยู่ กลุ่มนี้จะฉีดวัคซีนไม่ได้ นั่นคือเดินทางไม่ได้ แพทย์จะแนะนำให้ยกเลิกการเดินทาง โรคหรือภาวะบางอย่างต่อไปนี้เป็นข้อห้าม/ข้อควรระวังในการฉีดวัคซีน

เป็นเด็กที่อายุน้อยกว่า 9 เดือน . . . → Read More: ขั้นตอน ข้อห้ามและข้อควรระวังในการฉีดวัคซีนไข้เหลือง