Update รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง และข้อกำหนดเกี่ยวกับสมุดเล่มเหลืองใหม่

เมื่อปลายปีที่ผ่านมากระทรวงสาธารณสุข ได้ออกประกาศใหม่ 2 ฉบับ เกี่ยวกับโรคไข้เหลือง ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และมีผลบังคับใช้แล้ว ตั้งแต่วันที่ 21 ธันวาคม 2560

ใครยังไม่ได้อ่าน

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับไข้เหลือง จะไปเที่ยวต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม ไม่ฉีดไปได้ไหม สมุดรับรองการฉีดวัคซีน

ขอแนะนำให้อ่านก่อนครับ เพราะจะทำให้เข้าใจเรื่องนี้ได้ดีขึ้น

ประกาศใหม่มีประเด็นเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจดังนี้

1. รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง เปลี่ยนจากเดิมที่เคยมี 45 ประเทศเป็น 42 ประเทศ โดยมีการตัดรายชื่อประเทศออกไป 4 ประเทศคือ ประเทศราวันดา โซมาเลีย แทนซาเนีย และเซาโตเมและปรินซิเป และเพิ่มรายชื่อมา 1 ประเทศคือเซาท์ ซูดาน ทำให้รายชื่อประเทศล่าสุดที่อยู่ในประกาศเป็นดังนี้

ทวีปอเมริกาใต้ 13 ประเทศ ได้แก่ บราซิล โบลิเวีย โคลอมเบีย เอกวาดอร์ กายอานา เกียนาฝรั่งเศส ปานามา เปรู เวเนซูเอลา ซูรินาเม ตรินิแดดแอนโตเบโก อาร์เจนตินา ปารากวัย

ทวีปแอฟริกา 29 ประเทศ ได้แก่ แองโกล่า เบนิน บูร์กินาฟาโซ บุรุนดี แคเมอรูน สาธารณรัฐแอฟริกากลาง คองโก โกตดิวัวร์ เอธิโอเปีย แกมเบีย กาบอง กานา กีนี กินีบิสเซา อิเควทอเรียลกินี เคนยา ไลบีเรีย มาลี มอริเตเนีย เซเนกัล เซียร์ราลีโอน ซูดาน เซาท์ซูดาน ชาด โตโก ยูกันดา ซาอีร์ ไนเจอร์และไนจีเรีย

ดูรายชื่อประเทศในราชกิจจานุเบกษาได้ที่นี่

. . . → Read More: Update รายชื่อประเทศที่เป็นเขตติดโรคไข้เหลือง และข้อกำหนดเกี่ยวกับสมุดเล่มเหลืองใหม่

ไปบราซิล เปรู ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม

คำถามนี้จัดเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยก่อนจะเดินทางไปประเทศบราซิลและเปรู ซึ่งหลายคนได้พยายามหาข้อมูล search ดู ใน internet หรือได้โทรติดต่อสอบถามหลายที่ เช่น สถานทูต บริษัททัวร์ สายการบิน และอาจได้คำตอบที่ยังดูสับสน เช่น ไม่ต้องฉีดหรอก ไปได้เลยเขาไม่ตรวจหรอก หรือบางคนก็บอกว่า ต้องฉีดนะ เพราะเดี๋ยวจะเข้าประเทศไม่ได้ หรือบอกคนบอกว่า เคยไปแล้ว ฉีดไปก่อนด้วย แต่พอไปจริงๆแล้วก็ไม่มีใครตรวจ ต่อไปคงไม่ต้องฉีดหรอก ฯลฯ การจะเข้าใจเรื่องนี้ให้กระจ่างอาจจะไม่ง่ายนัก เพราะเกี่ยวเนื่องกับข้อเท็จจริงทางการแพทย์ รวมถึงข้อกำหนดและกฎหมายหลายอย่าง ใครยังไม่ได้อ่าน ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับไข้เหลืองและสมุดรับรองการฉีดวัคซีน ขอแนะนำให้อ่านก่อนครับ เพราะเป็นพื้นฐานจะให้เข้าใจเรื่องนี้ได้กระจ่างขึ้น

ใครที่ไม่อยากอ่านรายละเอียด ต้องการรู้แค่คำตอบว่าจะไปบราซิลหรือเปรูต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม คำตอบสั้นๆในทางปฏิบัติคือ “ต้องครับ” นักท่องเที่ยวควรไปพบแพทย์เพื่อขอฉีดวัคซีนและขอสมุดรับรองการฉีดวัคซีนด้วยก่อนเดินทางอย่างน้อย 10 วัน (ถ้ามีข้อห้ามในการฉีดวัคซีน เช่น เป็นโรคเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน แพทย์จะพิจารณาเป็นรายๆไป)

ถ้าตอบง่ายๆได้เช่นนั้น ทำไมคำตอบที่ได้จากหลายๆที่จึงแตกต่างกัน ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะ

1. แม้ว่าประเทศบราซิล เป็นพื้นที่ที่มีการระบาดโรคไข้เหลือง แต่ไม่ได้มีการระบาดในทุกพื้นที่ บางพื้นที่โดยเฉพาะตามเมืองริมฝั่งมหาสมุทร เช่น ริโอ เดอจานาโร (Rio de Janeiro) หรือ เซาเปาโล (Sao Paulo) ไม่มีไข้เหลืองระบาด ดังนั้นแปลว่า ถ้าเราไปเที่ยวแค่เมือง 2 เมืองนี้ เราจะไม่เสี่ยงต่อการติดโรคไข้เหลือง การไปเที่ยวเปรูก็เหมือนกัน ถ้าเดินทางไปเฉพาะเมือง Lima, Cusco หรือไปเที่ยวแค่ Machu Picchu พื้นที่เหล่านี้ไม่มีไข้เหลืองครับ ในทางการแพทย์จึงไม่มีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีน เพราะที่ที่เราจะไปไม่มีโรคนั่นเอง

ลองดูจากแผนที่ข้างล่างครับ พื้นที่ที่มีสีเหลืองเป็นพื้นที่ที่มีโรคไข้เหลืองระบาดครับ

2. คนไทยส่วนใหญ่เมื่อไปเที่ยวบราซิล จะไปเที่ยวหลายเมือง เช่น หลายคนอาจจะไปเมือง Manaus ซึ่งเป็นเมืองที่จะเที่ยวแม่น้ำอเมซอน ดูปลาปิรันย่า และส่วนใหญ่มักจะไปเที่ยวน้ำตกอีกัวซู (Iguassu falls) ด้วย จะเห็นว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั้ง 2 แห่งอยู่ในพื้นที่สีเหลือง ซึ่งมีการระบาดของโรคไข้เหลือง จำเป็นต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองครับ . . . → Read More: ไปบราซิล เปรู ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองไหม

สมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลือง

วันนี้จะมาเล่าให้ฟังเรื่องสมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองครับ ถ้าใครยังไม่ได้อ่านเรื่องเกี่ยวกับไข้เหลืองในบทความ “วัคซีนไข้เหลือง เรื่องจำเป็นก่อนไปแอฟริกา,อเมริกาใต้” ขอแนะนำอ่านก่อนครับ

สมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองนี้ เรียกง่ายๆว่าสมุดเล่มเหลืองโดยเรียกตามสีของมัน โดยสมุดเล่มนี้เป็นเอกสารสำคัญที่ออกตามกฎอนามัยระหว่างประเทศหรือ International Health Regulation ขององค์การอนามัยโลก ซึ่งใช้เพื่อเป็นการยืนยันว่าบุคคลนั้นได้รับการฉีดวัคซีนไข้เหลืองแล้ว

ตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ นักท่องเที่ยวที่จะเดินทางเข้าไปในประเทศที่มีความเสี่ยงของไข้เหลือง ต้องฉีดวัคซีนป้องกันไข้เหลืองก่อน และต้องถือสมุดรับรองการฉีดวัคซีนนี้ ซึ่งภาษาอังกฤษเรียกว่า International certificate of vaccination and prophylaxis เพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่ในการตรวจคนเข้าเมือง โดยเฉพาะในตอนเข้าประเทศที่มีความเสี่่ยง ถ้าไม่มีสมุดให้อาจถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าเมืองได้ หรืออาจถูกฉีดวัคซีนที่ด่าน

นอกจากนั้นเมื่อเดินทางกลับประเทศไทย เจ้าหน้าที่ตม.ของไทยอาจขอดูสมุดนี้อีกครั้ง เป็นมาตราการเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของไข้เหลืองมายังประเทศไทย จะเห็นว่าสมุดนี้มีความสำคัญมาก ซึ่งมีรายละเอียดบางอย่างที่น่าสนใจครับ

1 สมุดรับรองการฉีดวัคซีนนี้จะต้องพิมพ์ตามรูปแบบมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกกำหนดไว้ และเนื้อหาในนั้นอย่างน้อยต้องมีภาษาอังกฤษหรือภาษาฝรั่งเศส ซึ่งถ้าเป็นสมุดรับรองการฉีดวัคซีนที่พิมพ์โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข จะมีรูปครุฑอยู่ที่หน้าปก และข้างในจะมีภาษาไทยด้วย ส่วนสมุดที่ทางโรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนใช้อยู่จะจัดพิมพ์โดยตรงจากองค์การอนามัยโลก ซึ่งจะมี 2 ภาษาคือภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส ตามรูปข้างล่างครับ

2 ในสมุดเล่มเหลืองจะต้องมีการเขียนรายละเอียดต่างๆให้เกี่ยวกับบุคคลที่ได้รับวัคซีนและชนิดของวัคซีนให้ครบถ้วน และต้องมีตราประทับจากสถานที่ฉีดวัคซีนนั้นๆด้วย

3 ข้อมูลสำคัญที่จำเป็นต้องใส่ลงไปในสมุดเล่มเหลืองคือ เลขที่ของหนังสือเดินทาง ซึ่งผู้ที่จะฉีดวัคซีนจ้องนำหนังสือเดินทางมาให้เจ้าหน้าที่โดยเจ้าหน้าที่จะสำเนาเก็บไว้ที่โรงพยาบาล 1 แผ่น เพื่อเป็นการยืนยันว่าบุคคลนี้ได้มารับการฉีดวัคซีนจริง และจะระบุข้อมูลต่างๆจากหน้งสือเดินทางลงไปในสมุดเล่มเหลืองให้ ซึ่งการระบุข้อมูลต่างๆต้องไม่มีการผิดพลาดเลย เพราะการขูด ลบ ขีด ฆ่าในหนังสือเล่มเหลืองอาจทำให้เอกสารรับรองนั้นใช้ไม่ได้

4 ดังนั้นถ้านักท่องเที่ยวได้มาฉีดวัคซีนแล้ว และได้รับสมุดเล่มเหลืองไป ขอให้ตรวจดูข้อมูลต่างๆในสมุดให้ดีอีกครั้ง โดยเฉพาะชื่อ นามสกุล ภาษาอังกฤษที่ต้องสะกดเหมือนหนังสือเดินทาง และตรวจดูเลขที่หนังสือเดินทางอีกครั้ง ถ้าพบข้อผิดพลาด ขอให้แจ้งเจ้าหน้าที่ ซึ่งจะมีการออกหนังสือฉบับใหม่ให้แทนครับ

5 ต้องมารับวัคซีนไข้เหลืองอย่างน้อย 10 วันก่อนการเดินทางครับ เพราะในตัวหนังสือรับรองจะมีการระบุชัดเจนถึงว่าที่ฉีดวัคซีนและวันที่สมุดมีผลบังคับใช้คือนับไปอีก 10 วันหลังจากฉีดวัคซีน แต่ถ้าเคยฉีดมาก่อนแล้ว วันที่วัคซีนมีผลคือวันที่ฉีดวัคซีนครับ ซึ่งสามารถออกเดินทางได้ทันที

6 หนังสือรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองมีอายุตลอดชีวิตของผู้ฉีดวัคซีน ซึ่งเปลี่ยนจากกฎเดิมที่วัคซีนจะมีอายุ 10 ปี อย่างไรก็ต้องตรวจสอบข้อมูลล่าสุดก่อน เนื่องจากบางประเทศอาจยังถือว่าสมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลืองมีอายุ 10 ปี

อ่านเพิ่มเติม

– สถานที่ให้บริการฉีดวัคซีนไข้เหลือง – วัคซีนไข้เหลือง . . . → Read More: สมุดรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลือง